به گزارش توس اکو، بررسی‌ها نشان می‌دهد شاخص فلاکت کشور در بهار ۱۴۰۵، حاصل جمع نرخ بیکاری ۸.۱ درصدی و میانگین تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۱.۹ درصدی، به حدود ۹۰ درصد رسیده است. با این حال، میانگین کشوری، اختلاف قابل‌توجه میان استان‌ها را پنهان می‌کند.

کمترین شاخص فلاکت مربوط به تهران با ۷۹.۶ درصد و بیشترین آن متعلق به ایلام با ۱۱۳.۱ درصد بوده است؛ فاصله‌ای بیش از ۳۳ واحد درصد که از توزیع نامتوازن فشارهای اقتصادی در کشور حکایت دارد.

در تیرماه نیز روند افزایشی ادامه یافت و شاخص فلاکت کشور به حدود ۹۶ درصد رسید. ایلام با شاخص ۱۲۰.۶ درصد همچنان در صدر جدول قرار گرفت و پس از آن لرستان، کردستان، کرمانشاه و هرمزگان با شاخص‌هایی بین ۱۱۵ تا ۱۱۹ درصد قرار گرفتند. در مقابل، تهران با شاخص ۸۳.۵ درصد همچنان کمترین میزان را ثبت کرد.

با توجه به نبود آمار ماهانه بیکاری، محاسبات تیرماه بر پایه نرخ بیکاری فصل بهار و تورم نقطه‌ای تیر انجام شده است؛ با این وجود، روند کلی از افزایش فشار اقتصادی در اغلب استان‌ها حکایت دارد.

 افزایش استان‌های دارای شاخص فلاکت سه‌رقمی

در بهار امسال، شاخص فلاکت ۱۳ استان از مرز ۱۰۰ درصد عبور کرد؛ اما تنها یک ماه بعد، این تعداد به ۱۹ استان رسید که نشان‌دهنده گسترش دامنه فشارهای اقتصادی در کشور است.

ایلام با شاخص ۱۱۳.۱ درصد، لرستان با ۱۱۱.۵ درصد، کردستان با ۱۱۱.۱ درصد و کرمانشاه با ۱۱۰.۳ درصد، چهار استان نخست جدول بودند و تمرکز آن‌ها در غرب کشور، از شکل‌گیری کانونی از فشار اقتصادی در این منطقه خبر می‌دهد.

در ادامه این فهرست، خراسان شمالی، آذربایجان غربی، گلستان، چهارمحال و بختیاری، هرمزگان، خوزستان، مرکزی، کهگیلویه و بویراحمد و خراسان رضوی نیز شاخص فلاکت سه‌رقمی را تجربه کردند.

 تورم عامل اصلی، بیکاری تعیین‌کننده رتبه‌ها

تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد نقش اصلی در افزایش شاخص فلاکت را تورم ایفا کرده است. در بسیاری از استان‌ها، تورم نقطه‌ای از مرز ۹۰ و حتی ۱۰۰ درصد عبور کرده و سهم بیشتری در افزایش این شاخص داشته است.

با این حال، نرخ بیکاری همچنان در جابه‌جایی رتبه استان‌ها نقش تعیین‌کننده دارد. برای نمونه، کرمانشاه علاوه بر تورم بالا، با نرخ بیکاری ۱۱.۹ درصدی، شاخص فلاکت خود را به ۱۱۰.۳ درصد رساند. خوزستان نیز با همین نرخ بیکاری و تورم بالا، شاخص ۱۰۱.۹ درصدی را ثبت کرد.

در مقابل، خراسان جنوبی با وجود تورم نسبتاً بالا، به دلیل نرخ بیکاری ۴.۳ درصدی، شاخص فلاکت پایین‌تری معادل ۹۲.۷ درصد داشت. زنجان نیز با نرخ بیکاری ۵.۷ درصد توانست بخشی از اثر تورم را جبران کند.

 سمنان رکورددار افزایش شاخص فلاکت در تیرماه

در میان استان‌ها، سمنان بیشترین افزایش شاخص فلاکت را نسبت به میانگین بهار تجربه کرد و با رشد ۱۴.۹ واحد درصدی در صدر استان‌های دارای بیشترین افزایش قرار گرفت.

پس از آن، بوشهر و فارس هر کدام با رشد ۱۳.۵ واحد درصد و هرمزگان با افزایش ۱۲.۶ واحد درصد، بیشترین رشد را ثبت کردند. در مقابل، شاخص فلاکت خراسان جنوبی تقریباً بدون تغییر باقی ماند و تنها ۰.۲ واحد درصد کاهش یافت.

این روند نشان می‌دهد موج جدید تورم تابستان، علاوه بر استان‌های بحرانی، استان‌های میانی کشور را نیز وارد محدوده شاخص فلاکت سه‌رقمی کرده است.

تهران همچنان کمترین شاخص فلاکت را دارد

تهران در هر دو مقطع بهار و تیرماه کمترین شاخص فلاکت کشور را ثبت کرد؛ به‌طوری که این شاخص از ۷۹.۶ درصد در بهار به ۸۳.۵ درصد در تیرماه رسید.

با این حال، پایین بودن شاخص فلاکت تهران به معنای وضعیت مطلوب بازار کار نیست، زیرا نرخ بیکاری این استان با ۱۰.۶ درصد، از میانگین کشوری بالاتر است. عامل اصلی کاهش شاخص، تورم کمتر نسبت به سایر استان‌هاست؛ میانگین تورم نقطه‌ای تهران در بهار حدود ۶۹ درصد و در تیرماه ۷۲.۹ درصد برآورد شده است.

پس از تهران، البرز، گیلان، اصفهان و قزوین نیز در پایین‌ترین سطوح شاخص فلاکت قرار گرفتند. در مقابل، فاصله شاخص فلاکت میان ایلام و تهران از ۳۳.۵ واحد درصد در بهار به ۳۷.۱ واحد درصد در تیرماه افزایش یافت.

 فشار اقتصادی در استان‌ها نامتوازن‌تر شد

داده‌های بهار و تیرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد فشار اقتصادی در کشور بیش از گذشته ماهیتی منطقه‌ای پیدا کرده است. در حالی که استان‌های غربی و مرزی همزمان با تورم بالا و بازار کار شکننده روبه‌رو هستند، استان‌هایی مانند تهران به دلیل تورم پایین‌تر، شاخص فلاکت کمتری را تجربه می‌کنند.

افزایش تعداد استان‌های دارای شاخص فلاکت سه‌رقمی نیز نشان می‌دهد دامنه این بحران اقتصادی در حال گسترش است و دیگر به چند استان محدود نمی‌شود./تجارت نیوز